22 Kasım 2026, Pazar Anasayfa RSS
Gündem

Atatürk’ün Son Sözleri Neydi? Ölmeden Önce “Aleykümselam” mı, “Saat Kaç?” mı Dedi?

Atatürk’ü En Yakın Anlatımlar: “Aleykümesselam” mı Yoksa "Saat Kaç?" mu?

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybettiği haberi tüm ülkeyi şok etti.

Atatürk'ün son sözlerine ilişkin farklı anlatımlar ve bu ifadelerin birçoğunun aynı akşamın farklı anlarında yer alması nedeniyle, onun yanında bulunan kişilerin hatıraları üzerine kurulmuştur. Atatürk'ü en yakın çevresinden iki kişinin açıklamaları arasında "Aleykümesselam" ile "Saat Kaç?" sorularının geçtiği görülebilir.

8 Kasım 1938 akşamında Dolmabahçe Sarayı'nda yaşanan olaylar, doktorların müdahalelerini sürdürürken Atatürk'ün son sözlerinin söylendiği zamanı işaret ediyor. Bu anlatılara göre Neşet Ömer İrdelp'in muayene sırasında dilini kontrol etmek istediğinde Atatürk önce kısmen cevap verdi ve daha sonra başını çevirdi.

Bu olayın ardından ağır komaya giren Atatürk yeniden konuşamadı. bu nedenle söz konusu ifade ölüm anında değil, yaklaşık 38 saat öncesinde söylendiği son söz olarak değerlendiriliyor. Bu anlatımlara göre "Aleykümesselam" ifadesinin söylenmesi doktorun muayenesi sırasında gerçekleşti.

Ancak Hasan Rıza Soyak ve Kılıç Ali'nin açıklamalarında Atatürk'ün saate baktığını ancak zamanlamayı seçemedikten sonra kendisine saat sorduğu belirtiliyor. Bu anlatılara göre "Saat Kaç?" sorusu birkaç kez tekrarlandı. bu da son söz olarak kabul edilebilir.

Sonuçta, tanıklardan gelen farklı açıklamalar nedeniyle Atatürk'ün en yakın çevresinden birinin söylediği son kelimenin kesin bir şekilde belirlenmesi tarihsel açıdan eksik kalıyor. Bu anlatımlarda yer alan ifadelerin tümü onun hastalığının ilerlemesi sırasında gerçekleşti. ancak bu olayların sırasına ilişkin farklılıklar nedeniyle, Atatürk'ün en yakın çevresinden birinin söylediği son kelimenin kesin bir şekilde belirlenmesi tarihsel açıdan eksik kalıyor.

Kaynak: Haber Gazetesi

İlgili Haberler